Inzicht in Expertise
Kristen Wokke – BdB Groep

In dit interview spreken we met Kristen Wokke, directeur bij de BdB Groep. Kristen vertelt over de rol van organisatieontwikkeling bij steeds grotere opgaven en een groeiend tekort aan mensen. Hij deelt zijn visie op het versterken van organisaties door persoonlijke ontwikkeling, wendbaarheid en samenwerking. Daarbij benadrukt hij de kracht van denken in mogelijkheden en het nemen van verantwoordelijkheid voor wat je zelf kunt beïnvloeden.

De BdB Groep

Zou je een schets willen geven van de BdB Groep?
“Bij BdB Groep zijn we organisatieontwikkelaars. We richten ons, vanuit een duidelijke richting en structuur van een organisatie, op de ontwikkeling van mensen als persoon en in hun rol. Zij maken uiteindelijk het verschil. Wat uniek is aan BdB is dat we werken vanuit 3 specifieke labels: Bouw, Zorg en Energie & Water. BdB’ers hebben verschillende achtergronden, met inhoudelijke studies of ervaringen die relevant zijn voor één van die labels. Iedereen heeft affiniteit met zijn of haar sector. In een notendop: we helpen mensen, en daarmee organisaties en projecten.”

Hoe ziet dat eruit in de praktijk?
“We helpen op twee niveaus: op papier en in de praktijk. We helpen meer structuur te brengen door middel van een plan of het beschrijven van processen. Als de richting bekend is, proberen we mensen verder te ontwikkelen in hun rol. Dit kan op individueel niveau maar ook als team. Wij committeren ons aan het doel van onze opdrachtgevers en helpen hen vanuit ons vakgebied dit te bewerkstelligen. En dan niet als adviseur, maar echt als onderdeel van de organisatie of een projectteam. Voor de gemiddelde persoon kan organisatieontwikkeling iets vaags en ongrijpbaars zijn dat er een beetje bij gedaan wordt. Maar het heeft grote impact op het dagelijks werk, en daarom springen wij er middenin.”

Zijn er grote veranderingen geweest over de jaren heen?
“Jazeker. Oprichter Willem de Bont zag begin jaren 90 een gat in de markt door bedrijven in de bouw te helpen bij ISO certificering. Deze moesten vervolgens onderhouden worden waarbij mensen ook opgeleid dienden te worden. Een onderdeel van ISO is planvorming, en zo kwam er een steeds structurele samenwerking tot stand tussen BdB en de opdrachtgevers. Vanuit daaruit is het vak organisatieontwikkeling voortgekomen. We zijn ook trots op de jarenlange relatie die we met sommige opdrachtgevers hebben opgebouwd.”

Wat was jouw belangrijkste speerpunt in de ontwikkeling van het bedrijf?
“Ik ben in 2015 bij het managementteam gekomen. Mijn belangrijkste doel was om mensen langer aan BdB verbonden te houden en dus meer continuïteit te creëren. Mensen hebben na 3 jaar het vak onder de knie. Het heeft even tijd nodig. Vanuit daar kan je echt je eigen stijl ontwikkelen en wordt de impact in projecten en voor relaties alleen maar groter. We hebben inmiddels regelmatig jubilarissen die 5 of 10 jaar bij ons werken. Dat is echt een succes geweest door persoonlijke ontwikkeling te faciliteren en perspectief te bieden. Onze opdrachtgevers vinden het ook fijn om gewoon bekende gezichten te zien. Er is relatief rust in de tent. En dan bouw je echt relaties op.”

Kristen als Directeur

“Er is altijd iets aan de hand als wij gevraagd worden.”

Je zit sinds 2015 in het managementteam van BdB. Wat heeft jou in de 11 jaar daarna tot directeur gevormd?
“Ik had het voordeel dat ik redelijk goed de dynamiek binnen het bedrijf kon verwoorden. Iedereen had zijn eigen uitdaging en zat in een andere leeftijdsfase. Op de één of andere manier kon ik het met iedereen goed vinden. Ik kon eilandjes aan elkaar verbinden en daardoor kon ik er één verhaal van maken. We hebben vanuit een lange termijn visie een eigen intern ontwikkelplan geschreven om de collega’s te helpen de kwaliteit van de dienstverlening verder te vergroten. Daardoor werden we nog meer een team dat gebruik maakt van elkaars sterke punten.”

Hoe is die motivatie er gekomen? Zijn er specifieke inspiratiebronnen geweest?
“Ik denk dat die drive er bij mij altijd geweest is. Ik was van kinds af aan met sporten bezig en wilde altijd winnen. Maar twee mensen hebben daar echt invloed op gehad, en die wil ik wel benoemen. De eerste is mijn vader. Die voetbalde op professioneel niveau en zijn trainerscarrière heb ik actief meegemaakt. Er was elk weekend een wedstrijd – dan leer je vanzelf wat winnen en verliezen is. Wat ik van hem heb geleerd, is wat er nodig is om te presteren. Alles wat je zelf in de hand hebt, moet je goed regelen. En dat heb ik meegenomen in de rest van mijn leven. Je moet je zaakjes gewoon goed voor elkaar hebben. Dan wordt alles beter en kan je ook iets van andere mensen vragen.”

Wie was de tweede persoon die je heeft geïnspireerd?
“Willem. De oprichter van de BdB Groep. Ik heb hem op zijn begrafenis mijn werkvader genoemd. En ja, dat zeg je natuurlijk niet zomaar. Hij is een hele belangrijke persoon voor mij geweest. Van Willem heb ik geleerd dat er in dit type bedrijf en werk nooit wordt gevraagd om wat makkelijk is. Dan kunnen mensen het zelf. Er is altijd iets aan de hand als wij gevraagd worden. Als je dan denkt in wat er niet kan, dan creëer je geen ruimte. En ruimte heb je nodig om ontwikkeling en verandering mogelijk te maken. Je moet denken in wat er wél kan.

Willem was een meester in ruimte maken om wat niet mogelijk leek, toch mogelijk te maken. Hij had een positieve mindset van er echt voor gaan. Je kan talent hebben – en Willem had dat in overvloed – maar Willem heeft altijd gezegd dat talent niet genoeg is als je niet ook hard werkt.”

Wat voor soort leider heeft dat je gemaakt?
“Dat vind ik moeilijk om over mezelf te zeggen, maar ik hoop dat collega’s zeggen dat ik een leider ben met een duidelijke visie waar de organisatie heen moet, en de drive om deze uit te dragen. Ik probeer altijd in verbinding te staan met mensen omdat je niet alles zelf kan. Soms moet je kunnen loslaten. Ik denk dat ik heel scherp ben op risico’s en aandachtspunten in de organisatie. Ik zit er dan bovenop en als ik het zie, prik ik het door en maak het bespreekbaar.”

Je zit nu 16 jaar bij de BDB. Waar ben je het meest trots op?
“De cultuur van de BdB zit in de organisatie zelf verweven. We gaan elk jaar met een aantal BdB’ers naar Zwitserland om met sneeuwschoenen aan te wandelen. Onze gids is elk jaar hetzelfde, en hij ziet elk jaar nieuwe mensen. Het is dan echt fantastisch als je op een dag hoort: ‘Weet je, ik heb al zoveel mensen van jullie gezien, maar je merkt gewoon dat dit allemaal BdB’ers zijn. Ze zijn dankbaar. Ze ruimen hun spullen op. Ze zijn netjes. Ze zijn blij dat ze hier mogen zijn. Ze zijn gezellig. En ze willen allemaal die top halen.’

We hebben hier zoveel lol en zoveel plezier met elkaar. Dat is iets om trots en zuinig op te zijn. Ik weet hoe hard je moet werken om deze sfeer voor elkaar te krijgen.”

Hoe blijf je jezelf prikkelen in je huidige rol?
“Dit probeer ik binnen en buiten BdB actief op te zoeken. Binnen BdB ben ik met veel verschillende projecten bezig waardoor je veel ondernemende mensen tegenkomt. Door de tijd voor mensen te nemen leer ik ze goed kennen en begrijpen wat hen beweegt, waardoor wij ze beter kunnen helpen maar ik ook altijd veel van hen leer. Ik durf sommige van mijn relaties inmiddels ook vrienden te noemen. Naast BdB ben ik bestuurslid in een netwerkclub van architecten en adviseurs, de SAB, waardoor je veel spart over hun uitdagingen in de dagelijkse praktijk. En zit ik al een aantal jaar in de technische commissie van voetbalclub Kampong. Het afgelopen half jaar was ik zelf tijdelijk assistent coach van het eerste elftal. Met jonge getalenteerde voetballers werken geeft heel veel energie, juist ook omdat je ze met de juiste coaching ook heel snel stappen kan laten maken. Zo krijg ik de energie die ik erin steek dubbel en dwars terug.”

Wat voor professionele uitdagingen liggen er bij jou?
“Mijn kracht zit in verbinding, maar als ik te druk word, dan ga ik met oogkleppen oplopen en loop ik zelf die verbinding mis. Ik heb een hyperfocus. Daar moet ik echt op letten. Sommige eigenschappen heb je nou eenmaal, en dan is het zaak dat je jezelf niet in een situatie brengt dat het op gaat treden. Ik ben altijd bezig met balans. Gezond eten, goed slapen, voor mezelf zorgen. Dan ben je de beste versie van jezelf en is de verbinding naar anderen ook het beste. Ik weet wat ik nodig heb om niet in mijn eigen valkuilen te trappen – en ik heb er genoeg.”

Heb je dat geleerd, of kwam dat uit jezelf?
“Ik heb moeten leren om meer van mijn hoofd naar mijn gevoel te komen. Nu lukt het me steeds beter, maar ik moet altijd wel actief bezig zijn om in het moment te leven en niet te veel met wat komen gaat. Skiën, mountainbiken, een voetbalwedstrijd. In de bossen rennen. Sporten helpt mij echt om op andere momenten scherp te zijn.”

Kern

“Ik ben ervan overtuigd dat het vak van organisatieontwikkeling toekomstbestendig is.”

De bouw- en advieswereld verandert. Wat zien jullie gebeuren?
“Wat we merken is dat de opgaven steeds groter worden in de sector, terwijl het aantal mensen die hiervoor beschikbaar zijn steeds minder wordt. Dat heeft een enorme impact. De rollen van opdrachtgever en opdrachtnemer zijn aan het veranderen. Ook het kennisniveau qua inhoud en techniek is lastig om in stand te houden. Traditioneel heeft een opdrachtgever in de bouw heel veel invloed, maar ook zij hebben deze uitdagingen. Hierdoor gaan dingen bewegen. Het proces of de contractvorm past niet altijd meer, waardoor er niet efficiënt wordt gewerkt. En efficiënter werken is juist het antwoord op de uitdagingen die we zien ontstaan.”

Wat is de rol van de BdB in een veranderende markt?
“Niet de sterkste partijen overleven, maar de meest wendbare. Er zijn steeds meer onzekere variabelen, zoals stikstof en politieke instabiliteit, in de markt waardoor veranderen geen middel meer wordt maar een doel. Flexibiliteit en wendbaarheid moet je organiseren. En dat kunnen wij faciliteren. Het sturend orgaan van een organisatie moet steeds meer inspelen op veranderingen; één keer per jaar bij elkaar komen voor een strategiesessie is niet meer genoeg. Dat wordt een continu proces. En daar ligt een hele mooie rol voor ons om bedrijven te helpen zich te ontwikkelen zodat ze die veranderingen aankunnen. Ik ben er ook echt van overtuigd dat het vak organisatieontwikkeling toekomstbestendig is.”

Wat verandert er aan jullie rol in de toekomst?
“We hebben als organisatie het voordeel dat we in meerdere keukens tegelijk kunnen kijken. Die flexibiliteit is onze kracht. Ik geloof in het model waar we bij verschillende organisaties in de hele keten kunnen helpen. De complexiteit van de vraagstukken in de markt zorgt ervoor dat onze dienstverlening alleen maar waardevoller gaat zijn, juist omdat we heel goed weten wat er om ons heen speelt. Zolang opdrachtgevers het gevoel hebben dat onze dienstverlening bijdraagt aan hun resultaten, zal er altijd een plek zijn voor een bedrijf als BdB.”

Je vertelde dat medewerkers tegenwoordig veel langer bij BdB blijven. Wat maakt dat ze hier kunnen blijven groeien?
“Volgens mij staat er in onze vacatureteksten letterlijk dat wij een stijle leercurve faciliteren. Mensen komen naar BdB om snel veel te leren. Vertrouwen en zelfstandigheid krijg je altijd en daarnaast is het ook maatwerk. Iedereen heeft elke maand een ontwikkelgesprek dat is afgestemd op een persoonlijk jaarplan. We proberen de projecten hier zo goed mogelijk daarbij aan te laten sluiten. Ook wordt al snel gesproken over een perspectief voor de komende jaren waarbij we vooral kijken naar de kracht en intrinsieke motivatie. Samen met een goede werksfeer, een prettige werkomgeving en behulpzame collega’s hopen we een totaalplaatje te bieden waar je niet snel op uitgekeken raakt.”

Hoe kijken jullie naar Gen Z?
“Ik ben wel eens jaloers. Jongere generaties kiezen vaker voor zichzelf dan ik dat doe en in het verleden deed, en dat doen ze heel goed. We kunnen heel veel van deze generatie leren. Ik geloof ook nog steeds in het feit dat de combinatie van talent en hard werken wel zorgt dat je boven komt drijven. Ik denk dat generaties elkaar enorm kunnen versterken, hoewel ik generaties soms een ingewikkeld woord vind. Ik praat liever over individuen.”

Wat voor soort vragen stel je in een sollicitatiegesprek?
“Ik zoek naar specifieke dingen. Sta je ergens voor? Heb je een verhaal? Je kan bij ons enorm veel leren, maar je komt in een groep en daar moet je je mee kunnen verbinden. Als je weet waar je voor staat, wat je belangrijk vindt en daar keuzes mee maakt, dan lukt dat makkelijker. En niet alleen met collega’s maar ook met relaties. Iedereen bij BdB is in zijn vriendengroep waarschijnlijk de grote gangmaker. Initiatief nemen en proactiviteit zit in het DNA. Het zijn de mensen die ceremoniemeester op een huwelijk zijn, die het uitje regelen, die nieuwsgierig zijn.”

Hoe zou je de kracht van BdB samenvatten?
“We geloven in een paar dingen. Verbinding met mensen (BdB’ers en relaties), inhoudelijke kennis van de sectoren waar wij voor werken, en alles vanuit de drijfveer dat het elke dag beter kan.”

Afsluiting

Welke tips heb jij voor de leiders van de toekomst?
“Denk niet dat je in je eentje alles kan. Probeer alles te beïnvloeden waar je grip op hebt, en sta niet te lang stil bij de rest. Kijk altijd naar jezelf. Wat kun je zelf veranderen? Als het antwoord niets is, dan kun je het naast je neerleggen. Maar als je wel invloed hebt, dan is het jouw verantwoordelijkheid om voor die verandering te zorgen. Er zijn verdomd veel dingen waar je meer invloed op hebt dan je denkt. Maar die eigen verantwoordelijkheid moet je kunnen pakken. Alleen zo kun je, binnen je eigen invloed, een topprestatie leveren.”

Heb je nog een laatste nabrander?
“Zeg niet alleen wat je doet, maar doe ook wat je zegt en doorleef dit zelf ook. Alleen zo lukt het om vanuit een duidelijke visie dingen met elkaar te bereiken. Denk daarbij niet te klein. Hoe meer ruimte en perspectief er is, des te meer eigenaarschap en verantwoordelijkheid mensen kunnen nemen.”